openingstalkshow

‘Ik gun iedere patiënt zijn dorpsdokter’

Wat hebben het looprecept, de cascade aan quarantaines en pingponggeneeskunde met elkaar gemeen? Allemaal hebben ze invloed op de balans in de huisartsenpraktijk, zo blijkt tijdens de openingstalkshow van de allereerste online LHV Huisartsendag. "Mensen realiseren zich te weinig hoe ongelooflijk belangrijk de eerstelijn is."

De balans in de huisartsenpraktijk wordt behoorlijk op de proef gesteld, zo maken de gasten bij de talkshow vandaag duidelijk. Doordat huisartsen veel meer taken hebben gekregen in de afgelopen jaren, maar natuurlijk ook door de coronacrisis. "Mensen realiseren zich nog te weinig hoe ongelooflijk belangrijk de eerstelijn is. De meeste mensen die corona hebben, zijn thuis en krijgen zorg van de huisarts", zegt LHV-voorzitter Ella Kalsbeek.

"Huisartsen konden de afgelopen maanden niet geven wat ze normaal geven. Ze worstelden met waar ze wel en niet langs konden gaan. Ze konden mensen niet doorverwijzen. En ze hadden sommige mensen die ze pas na de eerste golf zagen, graag twee maanden eerder gezien. Dat doet echt pijn."

Akelige verhalen
Huisartsen kampen op twee vlakken met balans, zegt Kalsbeek: de balans tussen werk en privé en de balans binnen het werk zelf. "Als arts wil je het liefst tijd en aandacht geven aan de mensen waar je iets toe te voegen hebt. Ik hoor soms akelige verhalen van huisartsen die dagen bezig zijn om mensen opgenomen te krijgen, dat brengt frustraties met zich mee."

Huisartsen verwachten een extra druk najaar, zo blijkt uit de onlangs gehouden enquête over hoe huisartsen de eerste coronamaanden hebben ervaren en wat ze de komende tijd verwachten. "Het grote probleem is de cascade aan quarantaines", zegt Kalsbeek. "Als je getest wordt, moet je thuisblijven. Dat is een rampenplan voor ons, maar ook voor de politie en het onderwijs. Je hoort al van praktijken die gesloten moeten worden, simpelweg omdat er geen mensen zijn."

Pingponggeneeskunde
Ook Volkskrant-columnist en waarnemend huisarts Danka Stuijver is aangeschoven. Zij maakt zich zorgen. "We stevenen af op een zorginfarct. Er zijn al krimpgebieden waar geen huisarts meer is en wij blijven als een hamstertje in een rad hetzelfde doen."

Hoe zorgt zij in haar werk dan toch voor balans? "Ik ben waarnemer geworden omdat dat zorgt voor balans bij ons thuis. In de spreekkamer zelf doe ik dat door soms ook nee te zeggen tegen patiënten, maar dat heb ik wel moeten leren. Net als dat ik soms ook tegen specialisten moet zeggen dat ik bepaalde zorg niet kan geven."

De overheid kan volgens Stuijver een belangrijke rol spelen bij het verbeteren van de balans. Door een einde te maken aan de pingponggeneeskunde. "De zorg is nu een log, inflexibel en inefficiënt systeem met dikke muren tussen de lijnen, die het gevolg zijn van ons financiële systeem. We gooien mensen heen en weer over die muren, maar we moeten raampjes maken. Rechtstreekse communicatiekanalen realiseren. Daar moeten op overheidsniveau de voorwaarden voor worden gecreëerd."

Aan de wandel
Matthijs van der Poel is een dorpsdokter in de stad. Hij heeft een huisartsenpraktijk in Rotterdam-West, een wijk die hij door en door kent. Niet alleen omdat hij er opgroeide, ook omdat hij de wijk actief opzoekt. "Ik gun iedere patiënt zijn dorpsdokter en daarvoor zoek ik ook de media op. Ik hoop dat de LHV blijft opkomen voor de belangen van de ouderwetse praktijkhoudende huisarts."

Omdat Van der Poel preventie en leefstijl belangrijk vindt, richtte hij samen met Anne Huisman stichting Looprecept op. Daarmee moedigt hij andere huisartsen aan om net als hij te gaan wandelen met patiënten. "Ik verwacht niet dat alle collega’s die nu met pantoffels op de bank zitten loopambassadeur worden. Maar als iemand in je team het leuk vindt, kun je dit regelen", zegt hij. "Ik ga zelf bijvoorbeeld niet een half uur lunchen met mijn personeel en ik verspreid de spreekuren. Een half uur is niet zoveel. En ik kijk niet naar de centen, dat is ook een keuze."

Saamhorigheid
De laatste gast aan tafel is Ronnie van Diemen. Zij is sinds een paar maanden directeur-generaal Curatieve zorg op het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Voor haar gaat balans nu voor een groot deel over de balans tussen reguliere zorg en de coronagerelateerde zorg. "We moeten een manier vinden om die balans bij een tweede golf te kunnen houden."  

Ze is nog steeds onder de indruk van de saamhorigheid in de zorg die ze zag toen in Brabant de eerste coronagolf kwam opzetten. "Ziekenhuizen, huisartsen en verpleeghuizen gingen om tafel en besloten samen wat er moest gebeuren. Er is toen ook zoveel goede zorg thuis gegeven, vanuit het welbevinden van patiënten. Ik vond dat echt uniek."

Wat ziet zij als de grootste uitdaging voor de huisarts? "Dat je als huisarts midden in de wijk blijft staan en de patiënt achter de vraag kent. Dat is altijd de kracht van de huisarts geweest en vanuit VWS zullen we moeten kijken hoe we dit kunnen faciliteren. Maar ook dit gaat weer over balans: om in Den Haag meer regie te kunnen nemen, moeten we goed luisteren naar de zorg."

Voeg toe aan selectie